Ka njerëz që hyjnë në jetën tonë dhe lënë pas një dritë të ngrohtë, një ndjenjë qetësie që s’e shpjegon dot me fjalë. Ata janë si rrezet e para të mëngjesit që depërtojnë në errësirë dhe zgjojnë shpresën në zemrën e lodhur. Një buzëqeshje e tyre, një fjalë e mirë, një prekje e lehtë e dhembshurisë mjafton për të bërë që një shpirt i tronditur të ndiejë sërish kuptimin e jetës. Ka një fuqi të padukshme në gëzimin që i japim tjetrit, një magji që shëron plagët e heshtura të shpirtit njerëzor.
Në një botë ku stuhitë e ditëve shpesh fshijnë qetësinë, aftësia për t’i sjellë gëzim dikujt është si një dhuratë e rrallë. Nuk kërkon pasuri, as fuqi, por një zemër të butë dhe një shpirt që di të ndiejë. Të gëzosh dikë është të shohësh botën përmes syve të tjetrit; është të ndash një pjesë të dritës sate për t’i ndriçuar rrugën. Në atë çast, njeriu kalon nga thjesht një ekzistencë fizike, në një burim fryme e dashurie për të tjerët.
Gëzimi i dhuruar me sinqeritet nuk humbet kurrë. Ai mbetet i skalitur në kujtesë, si një aromë që nuk shuhet me kalimin e kohës. Ndoshta një fjalë e vogël mund të ndryshojë ditën e dikujt; një gjest i vogël mund të shuajë një brengë të madhe. Dhe, pa e kuptuar, njeriu që gëzon të tjerët, në fakt, gëzon edhe vetveten. Zemra që di të japë gëzim, është një zemër që njeh dashurinë, mëshirën dhe bukurinë e jetës.
Të gëzosh një besimtar, një njeri, është si të mbjellësh një farë drite në kopshtin e shpirtit njerëzor. Kjo farë, me kalimin e kohës, rritet në formën e mirësisë, dhe aroma e saj përhapet përreth. Në një botë që shpesh është e mbushur me zhurmë, dhimbje dhe lodhje, gëzimi që i dhurohet një zemre tjetër është një akt i shenjtë, një kujtesë se ende ka dritë, se ende ka shpresë, dhe se njeriu nuk jeton vetëm për vete, por për të ndriçuar edhe të tjerët.
Në zemrën e çdo njeriu gjendet një dritë e ndjeshme, e cila ndizet kur dikush e gëzon, e ngroh me fjalë të buta, ose e ndihmon në nevojë. Në Islam, gëzimi që i jepet një besimtari nuk është thjesht një ndjenjë njerëzore, por një vepër e madhe që peshon rëndë në peshoren e veprave të mira. Pejgamberi Muhamed (Paqja dhe bekimi i Allahut qoftë mbi të dhe mbi familjen e tij) ka thënë:
“Vepra më e dashur te Allahu është gëzimi që i sjell një besimtari: t’ia largosh ndonjë brengë, t’ia shlyesh borxhin, ose t’i ngopësh urinë.”
(Bihar al-Anwar, vëll. 74, fq. 391)
Ky hadith tregon se çdo gjest që ngjall lumturi në zemrën e një vëllai apo motre në fe është një urë drejt kënaqësisë hyjnore. Ai që e gëzon tjetrin, në fakt, e gëzon Allahun, sepse Ai e do robin e Tij kur sheh mëshirë, dashuri dhe dhembshuri mes tyre.
Në Kur’an, Zoti e përshkruan dashurinë dhe mëshirën mes besimtarëve si një shenjë të madhështisë së Tij:
“Vërtet, besimtarët janë vëllezër; andaj pajtoni vëllezërit tuaj dhe kini frikë Allahun që të mëshiroheni.”(Sure El-Huxhurat, ajeti 10)
Ky ajet na mëson se lidhja shpirtërore midis besimtarëve nuk është thjesht shoqëri, por një vëllazëri e ndërtuar mbi dashuri dhe dhembshuri. Dhe kush e gëzon vëllain e vet në fe, forcon këtë vëllazëri, ndërsa e kundërta e saj – dhimbja që ia shkakton – e dobëson besimin.
Imam Sadiku (paqja qoftë mbi të) ka thënë:
“Kush ia gëzon zemrën një besimtari, Allahu e gëzon atë ditën e kiametit, dhe nuk ka asnjë shpërblim më të madh sesa ky.”
(Bihar al-Anwar, vëll. 74, fq. 392)
Fjalët e Imam Sadikut shpalosin një realitet të thellë shpirtëror se, në botën e pasme, ku çdo vepër del në dritë, ajo gëzimi që i kemi dhuruar dikujt kthehet në dritë dhe paqe për vetë shpirtin tonë.
- Dimensioni moral dhe shpirtëror
Në Islam, gëzimi nuk është thjesht ndjenja e qeshjes apo e kënaqësisë së momentit. Është akti i ringjalljes së zemrës. Një buzëqeshje e sinqertë, një fjalë e butë, një ndihmë e fshehtë, të gjitha këto janë mënyra të gëzimit që nderohen në sytë e Allahut. Profeti i mëshirës ka thënë:
“Mos e nënvlerëson asnjë të mirë, edhe nëse është të takosh vëllain tënd me fytyrë të qeshur.”
(Bihar al-Anwar, vëll. 75, fq. 451)
Kjo tregon se një fytyrë e qeshur mund të bëhet shkak për ndryshimin e ditës së dikujt, për shërimin e një zemre të lodhur. Në realitet, gëzimi që i dhurojmë dikujt nuk ndalet te ai person; ai kthehet si energji e mirë, si dritë që qarkullon mes shpirtrave.
Në një hadith tjetër, Imam Aliu (paqja qoftë mbi të) ka thënë:
“Më e mira e veprave është t’ia gëzosh zemrën një besimtari, sepse kjo është rruga që të çon drejt Xhennetit.”
(Bihar al-Anwar, vëll. 74, fq. 389)
Gëzimi që lind nga dashuria dhe qëllimi i pastër, është më shumë se një emocion – është një lidhje shpirtërore që bashkon njerëzit në rrugën e mirësisë. Kur dikush përpiqet ta ngrejë moralin e tjetrit, ai në fakt po ringjall një pjesë të njerëzimit që mund të ishte shuar nga dhimbja. Zemrat që ndriçojnë njëra-tjetrën, krijojnë një shoqëri ku dhembshuria bëhet gjuha e përbashkët dhe ku lumturia nuk është privilegj, por trashëgimi shpirtërore.
Në thelbin e këtij dimensioni moral qëndron parimi se çdo veprim që lind nga sinqeriteti, kthehet në dritë për shpirtin. Njeriu që e gëzon tjetrin pa pritur shpërblim, është si një pemë që jep fryte pa kërkuar ujë. Ai ndjen paqen e brendshme që buron nga mirësia, dhe kjo paqe e bën jetën e tij më të lehtë, më të plotë dhe më kuptimplotë.
Shpirti që mëson të gëzojë të tjerët, gradualisht pastrohet nga egoizmi dhe fiton urtësinë e dashurisë. Në këtë proces, gëzimi bëhet mësues i zemrës dhe ai na mëson të falim, të duam dhe të jemi dritë për ata që kanë nevojë. Sepse çdo herë që gëzojmë dikë, në fakt po i japim shpirtit tonë mundësinë të përjetojë dashurinë e pastër që vjen nga Allahu, dhe po ndërtojmë në tokë një pasqyrë të mëshirës së Tij hyjnore.
Në këtë mënyrë, gëzimi bëhet një formë e adhurimit të heshtur. Një ibadet që nuk kërkon fjalë, por ndjenjë. Dhe kjo ndjenjë, kur është e sinqertë, ka fuqinë të shërojë plagë që as koha, as mjekimi nuk i arrijnë. Ai që ia gëzon zemrën një besimtari, në të vërtetë po i afron të dy më pranë Zotit, sepse në dritën e gëzimit që ndajnë, reflektohet dashuria e përbashkët për Krijuesin e gjithësisë.
- Argument shkencor dhe psikologjik
Sot edhe shkenca moderne e konfirmon atë që feja e ka mësuar mijëra vjet më parë. Psikologët kanë zbuluar se kur një person bën një akt mirësie, truri i tij lëshon endorfina dhe oksitocinë – hormone që shkaktojnë ndjenjën e lumturisë, qetësisë dhe dashurisë. Studimet në Harvard University tregojnë se njerëzit që gëzojnë të tjerët kanë nivele më të ulëta të stresit dhe një sistem imunitar më të fortë.
Pra, kur e gëzon një besimtar, në fakt shëron jo vetëm shpirtin e tij, por edhe trupin tënd. Lumturia shpërndahet si valë që kthehet prapë te burimi. Allahu, që e ka krijuar njeriun me këtë natyrë, ka vendosur që mirësia të jetë gjithmonë në dobi të asaj që bën.
Dimensioni hyjnor
Allahu i Lartësuar e lidh gëzimin e besimtarëve me shpërblimin e Tij:
“Për ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira ka çdo mirësi dhe vendbanim të mrekullueshëm!” (Sure Er-Ra’d, ajeti 29)
Në këtë ajet, gëzimi paraqitet si dhuratë e Zotit për ata që përhapin mirësi. Në fakt, kush gëzon të tjerët në këtë botë, përgatitet për gëzimin e përhershëm të botës tjetër.
Imam Zejnul Abidini (paqja qoftë mbi të) ka thënë:
“Kur një besimtar ia gëzon zemrën një tjetri, kjo është më e dashur për Allahun sesa një mijë rekat namaz vullnetar.”
(Bihar al-Anwar, vëll. 74, fq. 394)
Kjo fjalë madhështore tregon se gëzimi nuk është vetëm një ndjenjë – është një formë adhurimi. Allahu nuk sheh vetëm lutjet tona, por edhe mënyrën si i trajtojmë robërit e Tij.
Pra ai që e gëzon zemrën e një besimtari bëhet si një dritë që shndrit në errësirë. Ai pasqyron mëshirën hyjnore në tokë. Në çdo kohë, në çdo vend, edhe një fjalë e thjeshtë “Allahu të bekoftë”, edhe një vepër e vogël ndihme, mund të bëhet urë për në kënaqësinë e Zotit.
Allahu i Lartësuar thotë:
“ata që besojnë dhe zemrat e të cilëve, kur përmendet Allahu, qetësohen. Vërtet, zemrat qetësohen me përmendjen e Allahut!”
(Sure Er-Ra’d, ajeti 28)
Kur ia qetëson zemrën tjetrit, në fakt po e përkujton Allahun përmes veprës tënde. Dhe Zoti, që është burimi i çdo gëzimi, do ta mbushë edhe zemrën tënde me paqe, dritë dhe lumturi.