Pjesa e dytë
Përmasat shpirtërore të haxhit: Edukata e haxhit
Sa të pavëmendshëm janë ata që e ulin rëndësinë e ceremonive, ditëve dhe riteve të haxhit duke u drejtuar vetëm nga çështjet e dynjasë. Haxhi duhet kryer me përqendrim, me prani zemre dhe me respektimin e edukatës së tij.
Përveç riteve dhe veprimeve që përbëjnë pamjen e jashtme të haxhit, haxhi ka edhe edukata që janë shpirti i tij. Disa njerëz e kryejnë këtë pamje të jashtme, por janë të pavëmendshëm ndaj shpirtit dhe të vërtetës së haxhit.
Edukata e haxhit është përulja, përmendja e Allahut dhe drejtimi kah Ai. Edukata e haxhit është të ndiesh se në çdo çast je duke qëndruar para Allahut. Edukata e haxhit është strehimi në hapësirën e sigurisë hyjnore, të cilën Allahu e ka përgatitur për besimtarët dhe për ata që kapen pas mjeteve të afrimit te Qenia e shenjtë hyjnore.
Duhet ta njohim këtë parajsë dhe të hyjmë në të. Haxhi duhet kuptuar në këtë mënyrë. Edukata e haxhit është paqja, butësia dhe mirëkuptimi.
Ashpërsia me besimtarët, grindja me vëllezërit, shthurja dhe polemikat janë gjendje të ndaluara në haxh. Edukata e haxhit është depërtimi në të vërtetën e kuptimit të haxhit dhe marrja prej tij e furnizimit shpirtëror për të gjitha periudhat e jetës. Edukata e haxhit është vëllazëria dhe forcimi i dashurisë e i unitetit.
Mundësia për të krijuar unitet mes popujve myslimanë nuk gjendet askund si në haxh. Të gjithë këta njerëz kanë ardhur nga skajet më të largëta të botës atje, nga dashuria për Qabenë, nga dashuria për vendprehjen e Profetit, nga dashuria për përmendjen e Allahut, nga dashuria për tavafin dhe sa‘jin. Kjo është një mundësi e çmuar për vëllazëri.
Përvojë shpirtërore
Për njeriun si individ, mundësia e haxhit është mundësi për të hyrë në hapësirën shpirtërore të pafund. Ai e nxjerr veten nga palët e jetës së tij të zakonshme, me të gjitha njollat dhe problemet e saj, dhe drejtohet drejt hapësirave të pastërtisë, shpirtërores, afrimit me Allahun dhe ushtrimit të vullnetshëm shpirtëror.
Që nga fillimi i hyrjes suaj në këto rite, ju i ndaloni vetes gjëra që në ditët e jetës suaj të zakonshme ishin të lejuara për ju. Ihrami do të thotë ndalim i gjërave të lejuara dhe të zakonshme në jetën e përditshme. Disa prej tyre janë shkaqe të pavëmendjes, ndërsa disa janë faktorë të rënies morale.
Pastrimi nga njollat materiale dhe shikimi i Allahut gjithmonë, në çdo vend dhe në çdo vepër, është një furnizim i madh për njeriun, edhe sikur të zgjasë vetëm disa ditë të caktuara. Të gjitha edukatat dhe ritet e haxhit janë për këtë: që haxhiu ta fitojë këtë përvojë shpirtërore dhe ta ndiejë këtë kënaqësi në shpirtin e tij.
Shpirtërorja e haxhit është përmendja e Allahut, e vendosur si shpirt në secilin prej veprimeve të haxhit. Ky burim i bekuar duhet të mbetet i rrjedhshëm edhe pas ditëve të haxhit, dhe ky fitim duhet të vazhdojë.
Çlirimi nga shfaqjet e mburrjes
Nga ne hiqen të gjitha mjetet e mburrjes së jashtme dhe materiale, e para prej tyre janë rrobat. Largohen gradat, postet, rangjet, veshjet, pamjet e krenarisë dhe çdo gjë tjetër, dhe të gjitha zëvendësohen me një veshje të vetme.
Mos shikoni në pasqyrë, sepse kjo është nga shfaqjet e egoizmit dhe mahnitjes me vetveten. Mos përdorni parfume, sepse ato janë nga mjetet e paraqitjes së jashtme. Mos iu shmangni rrezeve të diellit dhe rënies së shiut, dhe mos u futni nën çati gjatë ecjes, sepse kjo është nga shfaqjet e kërkimit të rehatisë dhe komoditetit.
Po kështu janë edhe veprat e tjera të ihramit: ato janë ndalim i gjërave që shkaktojnë rehati dhe kënaqësi të dëshirave të shpirtit. Dëshira seksuale është e ndaluar gjatë kësaj periudhe, po ashtu edhe mjetet e mburrjes dhe të dallimit. Të gjitha këto janë praktika që lihen dhe largohen gjatë ditëve të haxhit.
Mundësi për ndërtimin e vetvetes
Hapi i parë për haxhinjtë është ndërtimi i vetvetes. Ihrami, tavafi, namazi, Mesh‘ari, Arafati, Mina, kurbani, gjuajtja e gurëve dhe rruajtja e kokës, të gjitha këto janë shfaqje të përuljes dhe modestisë së njeriut para Allahut, si dhe vende të përmendjes, lutjes së përulur dhe afrimit tek Ai.
Nuk duhet të kalohet pranë këtyre riteve me kuptime të thella si të pavëmendshëm. Udhëtari i vendeve të haxhit duhet ta shohë veten në të gjitha këto ceremoni në praninë e Allahut të Lartësuar, dhe ta konsiderojë veten vetëm me të Dashurin, edhe pse ndodhet mes turmave të mëdha. Ai duhet t’i lutet Atij, të kërkojë prej Tij, ta dojë Atë, ta largojë nga zemra shejtanin dhe epshin, dhe të fshijë nga shpirti ndryshkun e lakmisë, zilisë, frikës dhe dëshirës së ulët.
Ai duhet ta falënderojë Allahun për udhëzimin dhe mirësitë e Tij, ta stërvitë zemrën për xhihad në rrugën e Allahut, të rrisë në zemrën e tij dhembshurinë ndaj besimtarëve dhe largimin nga kundërshtarët e armiqtë e së vërtetës. Ai duhet të forcojë vendosmërinë për të përmirësuar veten dhe jetën përreth tij, dhe të lidhë besë me Zotin e tij për ndërtimin e kësaj bote dhe të botës tjetër.
Haxhi është një mundësi e madhe që i vendos këto të vërteta dhe shumë të vërteta të tjera të ngjashme, të cilat janë bërë të arritshme për popullin tonë mysliman në Iran falë njohjes dhe udhëzimit islam, përpara opinionit publik botëror dhe e zgjon atë.
Shumë zemra në botën islame janë të zgjuara, dhe ato duhet të ndiejnë se mendimet e tyre kanë përkrahës në të gjitha anët e botës islame, në mënyrë që të fitojnë guximin, fisnikërinë dhe trimërinë e nevojshme. E gjithë kjo ndodh nën hijen e shpirtërores së haxhit.
Mos u tregoni të pavëmendshëm ndaj shpirtërores së haxhit dhe ndaj marrjes nga kuptimet e larta të lutjeve, vizitave dhe ajeteve të nderuara kur’anore.
Adhurime për largimin e pavëmendjes
Haxhi është një mundësi e jashtëzakonshme. Të gjitha adhurimet janë mundësi që njeriu ta rigjejë vetveten. Njeriu bëhet i pavëmendshëm ndaj vetes, zemrës dhe së vërtetës së tij për shkak të pavëmendjes ndaj Allahut të Lartësuar, i Cili është shpirti i ekzistencës dhe e vërteta e saj. “Ata e harruan Allahun, prandaj Ai i bëri të harrojnë vetveten.”
Kjo është sëmundja e madhe e njerëzimit sot. Njeriu e harron vetveten kur harron Allahun e Lartësuar. Nevojat e njeriut, e vërteta e tij dhe qëllimi i krijimit të tij harrohen plotësisht nën rrotat e sistemeve materiale.
Ajo që e zgjon njeriun ndaj vetes, ndaj së vërtetës së tij, ndaj nevojave dhe zemrës së tij, nën dritën e kujtimit të Allahut, është lutja, adhurimi dhe përgjërimi. Nga kjo anë, haxhi është ndër adhurimet më të mira, sepse nga pikëpamja e kohës, vendit dhe vazhdimësisë së veprimeve që kryen haxhiu gjatë haxhit, kjo detyrë është një adhurim i jashtëzakonshëm.
Prandaj qyteti i Mekës dhe ceremonitë e haxhit janë mjet sigurie për njeriun. Me përuljen, drejtimin, përgjërimin dhe zhytjen në përmendjen e Allahut gjatë atyre riteve madhështore e të mahnitshme, zemra e njeriut ndien siguri. Kjo është një nga nevojat më të mëdha të njeriut.
Ferrin që forcat materiale dhe nxitjet materiale kanë krijuar rreth njeriut, njeriu mund ta shndërrojë, duke iu strehuar haxhit, në freski, paqe dhe qetësi parajse në atë vend dhe në atë kohë.
Po, haxhi është adhurim, përmendje, lutje dhe kërkim faljeje. Por është adhurim, përmendje dhe kërkim faljeje që synon krijimin e jetës së mirë për umetin islam, shpëtimin e tij nga zinxhirët e robërimit, despotizmit, zotave të pasurisë dhe padrejtësisë, përhapjen e shpirtit të krenarisë dhe madhështisë në umetin islam, si dhe largimin e plogështisë dhe lodhjes prej tij.
Ky është haxhi që llogaritet ndër shtyllat e fesë, dhe të cilin imam Ali ibn Ebi Talibi, (Paqja qoftë mbi të!), në “Nehxhul Belaga”, e quan flamur të Islamit, xhihad të çdo njeriu që nuk ka mundësi për xhihad, largues të varfërisë dhe nevojës, si dhe shkak që njerëzit e fesë të afrohen me njëri-tjetrin.
Haxhi i Ibrahimit (a.s)
Haxhi i Ibrahimit është ai haxh në të cilin myslimanët lëvizin nga përçarja drejt bashkimit. Ata bëjnë tavaf rreth Qabesë, e cila është një ndërtesë që mban gjallë kujtimin e teuhidit dhe është simbol i largimit e i neverisë ndaj shirkut dhe adhurimit të idhujve. Ata e njohin kuptimin e saj simbolik dhe kalojnë nga pamja e jashtme e riteve te brendësia dhe shpirti i tyre, duke marrë prej saj furnizim për jetën e tyre dhe për jetën e umetit islam.
Haxhi i Ibrahimit është haxhi muhamedan, në të cilin lëvizja drejt teuhidit dhe bashkimit është shpirti dhe titulli i të gjitha ceremonive dhe riteve. Është një haxh që sjell bereqet dhe udhëzim, dhe që zë vendin e shtyllës kryesore në jetën dhe ngritjen e umetit të vetëm.
Është një haxh i mbushur me dobi dhe me përmendje të Allahut. Në të, popujt myslimanë e prekin praninë e umetit të gjerë muhamedan dhe praninë e tyre brenda këtij umeti. Falë ndjenjës së vëllazërisë dhe afrimit mes popujve, ata çlirohen nga ndjenja e dobësisë, paaftësisë dhe humbjes së vetëbesimit. Haxhi i Ibrahimit është ai haxh në të cilin myslimanët ecin nga përçarja drejt bashkimit.
Vazhdon…