Hyrje
Kur flasim për Ehli Bejtin (Paqja qoftë mbi ta!), flasim për një familje të cilën Allahu e ka bërë burim të pastërtisë, udhëzimit, dijes dhe moralit. Profeti Muhamed (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij!) na la pas një trashëgimi të madhe dhe na mësoi se lidhja me Ehli Bejtin (Paqja qoftë mbi ta!) nuk duhet të jetë vetëm një shprehje dashurie në zemër, por një rrugë që ndikon në mënyrën se si mendojmë, si sillemi dhe si jetojmë. Prandaj, kur flasim për rolin e tyre në shoqëri, duhet të pyesim veten jo vetëm se çfarë na kanë mësuar, por edhe sa prej këtyre mësimeve kemi arritur t’i zbatojmë në jetën tonë.
Sot, më shumë se kurrë, shoqëria ka nevojë për drejtësinë e Imam Aliut (Paqja qoftë mbi të!), për durimin dhe butësinë e Imam Hasanit (Paqja qoftë mbi të!), për qëndrueshmërinë dhe sakrificën e Imam Husejnit (Paqja qoftë mbi të!), për adhurimin dhe lutjen e Imam Sexhadit (Paqja qoftë mbi të!) dhe për dijen e thellë të Imam Muhamed el-Bakirit dhe Imam Xhafer es-Sadikut (Paqja qoftë mbi ta!). Mësimet e tyre nuk i përkasin vetëm së kaluarës; ato janë udhëzime për familjen tonë, për marrëdhëniet tona, për mënyrën se si sillemi me njerëzit dhe për mënyrën se si e ndërtojmë karakterin tonë. Prandaj duhet të ndalemi dhe të kuptojmë: cilat janë mësimet kryesore të Ehli Bejtit (Paqja qoftë mbi ta!) ku duhet të përqendrohemi ne si besimtarë dhe si mund t’i bëjmë ato pjesë të jetës sonë të përditshme?
———————– – ———————–
Kur flasim për rolin e Ehli Bejtit (Paqja qoftë mbi ta!) në shoqëri, nuk duhet t’i shohim ata vetëm si figura të mëdha të historisë islame, por si udhërrëfyes që na tregojnë se si duhet të jetojë një besimtar, si duhet të sillet me të tjerët dhe si duhet ta ndërtojë jetën e tij mbi besimin, moralin, drejtësinë dhe devotshmërinë.
Ehli Bejti (Paqja qoftë mbi ta!) nuk na mëson vetëm si të falemi, si të agjërojmë apo si të kryejmë adhurimet, por na mëson edhe si të bëhemi njerëz më të mirë, si të sillemi me familjen, me prindërit, me fqinjët, me të varfrit, me jetimët, me të dobëtit dhe me çdo njeri që Allahu ka vendosur në rrugën tonë.
Kur’ani Famëlartë na thotë: “Me të vërtetë, Allahu dëshiron prej jush, o Ehli Bejt, që ta largojë papastërtinë nga ju dhe t’ju pastrojë plotësisht.” (Sure El-Ahzab, ajeti 33).
Ky ajet na kujton pozitën e veçantë të Ehli Bejtit (Paqja qoftë mbi ta!), por njëkohësisht na vendos përpara një përgjegjësie të madhe. Nëse themi se i duam Ehli Bejtin (Paqja qoftë mbi ta!), atëherë kjo dashuri duhet të shihet në karakterin dhe në sjelljen tonë. Dashuria e vërtetë nuk është vetëm ajo që thuhet me gjuhë; dashuria e vërtetë është ajo që shfaqet në vepra.
Njeriu mund të thotë se e do Imam Aliun (Paqja qoftë mbi të!), por pyetja është: a përpiqet të jetë i drejtë siç na mësoi Imam Aliu (Paqja qoftë mbi të!)? Mund të thotë se e do Imam Husejnin (Paqja qoftë mbi të!), por pyetja është: a ka guxim të qëndrojë në anën e së vërtetës kur e vërteta i kushton? Mund të thotë se e do Imam Sexhadin (Paqja qoftë mbi të!), por pyetja është: a e ka zemrën të lidhur me Allahun dhe a i drejtohet Atij në vështirësi? Mund të thotë se e do Imam Sadikun (Paqja qoftë mbi të!), por pyetja është: a kërkon dije dhe a përpiqet ta jetojë fenë me kuptim dhe vetëdije?
Një nga mësimet më të mëdha që marrim prej Ehli Bejtit (Paqja qoftë mbi ta!) është drejtësia. Imam Aliu (Paqja qoftë mbi të!) ishte një shembull i madh i drejtësisë. Për të, drejtësia nuk ishte diçka që zbatohej vetëm kur ishte në favorin tonë. Drejtësia duhej të zbatohej edhe kur ishte kundër interesit personal. Dhe kjo është një nga sprovat më të mëdha të besimtarit. Është e lehtë të jesh i drejtë kur e drejta të favorizon ty, por është shumë më e vështirë të jesh i drejtë kur duhet të pranosh një të vërtetë që nuk të pëlqen.
Prandaj duhet të pyesim veten: a jemi të drejtë me familjen tonë? A jemi të drejtë me prindërit? A jemi të drejtë me bashkëshortin ose bashkëshorten? A jemi të drejtë me fëmijët? A jemi të drejtë me njerëzit që punojnë për ne? A jemi të drejtë me njerëzit që nuk kanë mundësi të na kundërshtojnë? A jemi të drejtë edhe me atë që nuk e duam? Këtu fillon të duket nëse dashuria jonë për Ehli Bejtin (Paqja qoftë mbi ta!) është vetëm fjalë apo është një rrugë që përpiqemi ta ndjekim.
Imam Aliu (Paqja qoftë mbi të!) na mëson gjithashtu një parim madhështor në marrëdhëniet me njerëzit: “Njerëzit janë dy llojesh: ose vëllai yt në fe, ose i ngjashëm me ty në krijim.” Sa i madh është ky mësim për shoqërinë! Besimtari nuk duhet ta shohë tjetrin vetëm nga pasuria, pozita, prejardhja apo statusi. Ai duhet të shohë njeriun. Duhet të dijë të respektojë, të ndihmojë dhe të sillet me drejtësi.
Një shoqëri e shëndetshme nuk ndërtohet vetëm me ligje dhe rregulla. Ajo ndërtohet me njerëz që kanë ndërgjegje. Nëse njeriu ka frikë vetëm nga ligji, ai mund të bëjë mirë kur e kontrollojnë dhe të bëjë keq kur askush nuk e sheh. Por besimtari duhet të arrijë në një nivel tjetër: të bëjë mirë edhe kur nuk e sheh askush, sepse e di se Allahu e sheh. Kjo është devotshmëria e vërtetë.
Ehli Bejti (Paqja qoftë mbi ta!) na mëson edhe mëshirën. Nuk mjafton të jemi të drejtë; duhet të kemi edhe zemër të butë. Sa njerëz sot kanë nevojë për një fjalë të mirë? Sa njerëz vuajnë në heshtje? Sa njerëz buzëqeshin përpara të tjerëve, por në zemër mbajnë dhimbje që askush nuk i di? Besimtari duhet të jetë ai njeri që nuk e shton dhimbjen e tjetrit, por përpiqet t’ia lehtësojë atë.
Imam Hasani (Paqja qoftë mbi të!) na mëson madhështinë e butësisë, faljes dhe vetëpërmbajtjes. Jo çdo fjalë e keqe duhet t’i përgjigjemi me një fjalë edhe më të keqe. Jo çdo provokim duhet të na bëjë të humbasim kontrollin. Ndonjëherë forca më e madhe e njeriut është të heshtë kur mund të përgjigjet, të falë kur mund të hakmerret dhe të largohet nga një konflikt kur mund ta përshkallëzojë atë.
Sot kemi shumë nevojë për këtë mësim. Jetojmë në një kohë kur njerëzit zemërohen shpejt, gjykojnë shpejt, ofendojnë shpejt dhe përhapin fjalë pa menduar për pasojat. Një besimtar duhet të jetë ndryshe. Para se të flasë, duhet të mendojë. Para se të gjykojë, duhet të kuptojë. Para se të përhapë një lajm, duhet të verifikojë. Para se të ofendojë dikë, duhet të kujtojë se Allahu e dëgjon çdo fjalë.
Gjuha është një nga pikat ku duhet të përqendrohemi më shumë. Sa shumë marrëdhënie janë shkatërruar nga një fjalë! Sa familje janë përçarë nga përgojimi! Sa miqësi janë prishur nga shpifja! Sa zemra janë lënduar nga një ofendim i thënë në një moment zemërimi! Besimtari duhet ta ruajë gjuhën e tij. Nëse fjala është e mirë, le ta thotë. Nëse nuk është e dobishme, më mirë të heshtë.
Ehli Bejti (Paqja qoftë mbi ta!) na mëson gjithashtu rëndësinë e familjes. Shpesh mendojmë se morali ynë matet nga mënyra se si sillemi me njerëzit jashtë shtëpisë, por prova më e madhe është pikërisht brenda shtëpisë. Si sillemi me nënën? Si sillemi me babanë? Si flasim me bashkëshortin ose bashkëshorten? Si sillemi me fëmijët kur jemi të lodhur? A kemi durim me njerëzit tanë? A u japim atyre dashuri dhe siguri?
Nuk ka kuptim që një njeri të jetë i butë me të gjithë jashtë shtëpisë dhe i ashpër me familjen e tij. Nuk ka kuptim të flasim për moralin e Ehli Bejtit (Paqja qoftë mbi ta!), ndërsa njerëzit më të afërt me ne janë ata që vuajnë më shumë nga sjellja jonë. Dashuria për Ehli Bejtin (Paqja qoftë mbi ta!) duhet të fillojë të shihet në shtëpinë tonë.
Një tjetër mësim i madh është respekti për prindërit. Allahu thotë: “Dhe silluni mirë ndaj prindërve.” (Sure El-Isra, ajeti 23). Prindërit nuk kanë nevojë vetëm për paratë tona; shpesh kanë nevojë për kohën tonë, për fjalën tonë të mirë, për praninë tonë dhe për respektin tonë. Ndonjëherë një telefonatë, një vizitë apo një “si je?” mund të ketë më shumë vlerë sesa mendojmë.
Imam Husejni (Paqja qoftë mbi të!) na mëson një tjetër parim të madh: të mos e braktisim të vërtetën për shkak të interesit. Qëndrimi i tij në Qerbela na kujton se besimtari duhet të ketë parime dhe të mos e shesë të vërtetën për pasuri, pozitë, rehati apo miratimin e njerëzve. Ndonjëherë të qëndrosh në të drejtën kërkon sakrificë, por rruga e Imam Husejnit (Paqja qoftë mbi të!) na mëson se dinjiteti i besimtarit nuk matet me atë se sa fiton në këtë botë, por me atë se sa besnik qëndron ndaj së vërtetës.
Imam Sexhadi (Paqja qoftë mbi të!) na mëson rëndësinë e lidhjes së fortë me Allahun, të lutjes, të pendimit dhe të pastrimit të shpirtit. Në një shoqëri ku njeriu shpesh është i shqetësuar, i lodhur dhe i mbingarkuar nga problemet e kësaj bote, besimtari duhet të ketë një vend ku zemra e tij gjen qetësi: te Allahu. Nuk mjafton të kujdesemi për pamjen e jashtme, për pasurinë, për punën dhe për reputacionin; duhet të kujdesemi edhe për shpirtin.
Imam Muhamed el-Bakiri (Paqja qoftë mbi të!) dhe Imam Xhafer es-Sadiku (Paqja qoftë mbi të!) na mësojnë rëndësinë e dijes. Besimtari nuk duhet ta jetojë fenë vetëm përmes zakoneve, por duhet të përpiqet ta kuptojë atë. Duhet të lexojë Kur’anin, të mësojë hadithet, të studiojë jetën e Profetit Muhamed (Paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të dhe mbi familjen e tij!) dhe të Ehli Bejtit (Paqja qoftë mbi ta!), të pyesë kur nuk di dhe të mos ketë turp të pranojë se nuk e di një gjë.
Dija pa moral mund të kthehet në arrogancë, ndërsa adhurimi pa dije mund të çojë në gabim. Prandaj besimtari duhet ta bashkojë dijen me devotshmërinë. Sa më shumë të mësojë, aq më modest duhet të bëhet. Sa më shumë të afrohet me Allahun, aq më i butë duhet të bëhet me njerëzit.
Një tjetër pikë shumë e rëndësishme është shërbimi ndaj njerëzve. Në mësimet e Ehli Bejtit (Paqja qoftë mbi ta!), ndihma ndaj nevojtarit, kujdesi për jetimin, ushqimi i të varfrit dhe lehtësimi i dhimbjes së tjetrit zënë një vend të madh. Kur’ani Famëlartë thotë: “Dhe çfarëdo të mire që të bëni, Allahu me siguri e di atë.” (Sure El-Bekare, ajeti 197). Mund të jetë një ndihmë financiare, një fjalë e mirë, një vizitë te një i sëmurë, një dorë që ngrihet për të ndihmuar dikë, një ushqim që i jepet një të varfri, një jetim që mbështetet apo një njeri i dëshpëruar që dëgjohet. Ndonjëherë një vepër që njerëzit e konsiderojnë të vogël mund të ketë peshë të madhe tek Allahu.
Por këtu duhet të kujtojmë edhe sinqeritetin. Mos e bëj të mirën vetëm për t’u parë. Mos e ndihmo dikë vetëm që njerëzit të thonë se je njeri i mirë. Mos e bëj adhurimin për duartrokitjen e njerëzve. Ehli Bejti (Paqja qoftë mbi ta!) na mëson se zemra duhet të jetë e lidhur me Allahun. Ndonjëherë një vepër e vogël e bërë fshehurazi, vetëm për hir të Allahut, mund të jetë më e çmuar se një vepër e madhe që bëhet për t’u parë.
Prandaj duhet të pyesim veten: kur askush nuk më sheh, kush jam unë? Kur nuk më lavdërojnë, a vazhdoj të bëj mirë? Kur dikush më ofendon, a mund ta kontrolloj zemërimin? Kur më jepet mundësia të përfitoj padrejtësisht, a e kujtoj Allahun? Kur shoh dikë më të suksesshëm se unë, a gëzohem për të apo më pushton zilia? Kur dikush ka nevojë për ndihmë, a kthehem nga ana tjetër apo përpiqem t’i gjendem pranë?
Këto janë pyetjet që duhet t’ia bëjmë vetes si besimtarë. Sepse ndonjëherë ne mendojmë se problemi i shoqërisë janë gjithmonë të tjerët. Por Ehli Bejti (Paqja qoftë mbi ta!) na mëson të fillojmë nga vetja. Nëse duam një shoqëri më të drejtë, le të fillojmë duke qenë vetë të drejtë. Nëse duam më shumë mëshirë, le të jemi më të mëshirshëm. Nëse duam më pak urrejtje, le të pastrojmë zemrat tona. Nëse duam më pak përçarje, le të ndalojmë së përhapuri fjalë që i ndajnë njerëzit. Nëse duam më shumë dije, le të mësojmë. Nëse duam më shumë besim, le ta forcojmë marrëdhënien tonë me Allahun.
Roli i Ehli Bejtit (Paqja qoftë mbi ta!) në shoqëri nuk është vetëm diçka që duhet ta studiojmë; është një amanet që duhet ta jetojmë. Ata na treguan se si besimi duhet të shndërrohet në moral, si adhurimi duhet të shndërrohet në karakter dhe si dashuria për Allahun duhet të shfaqet në marrëdhëniet tona me njerëzit.
Le të mos jemi prej atyre që e duan Ehli Bejtin (Paqja qoftë mbi ta!) vetëm me fjalë, por prej atyre që përpiqen të ecin në rrugën e tyre. Le të jetë Imam Aliu (Paqja qoftë mbi të!) shembulli ynë në drejtësi, Imam Hasani (Paqja qoftë mbi të!) shembulli ynë në butësi dhe durim, Imam Husejni (Paqja qoftë mbi të!) shembulli ynë në qëndrueshmëri ndaj së vërtetës, Imam Sexhadi (Paqja qoftë mbi të!) shembulli ynë në adhurim dhe lutje, Imam Muhamed el-Bakiri (Paqja qoftë mbi të!) dhe Imam Xhafer es-Sadiku (Paqja qoftë mbi të!) shembujt tanë në dije dhe vetëdije.
Sepse në fund të fundit, shoqëria ndryshon kur ndryshon njeriu. Dhe njeriu ndryshon kur zemra e tij afrohet me Allahun. Prandaj le ta mbajmë Ehli Bejtin (Paqja qoftë mbi ta!) jo vetëm në fjalët tona, jo vetëm në ceremonitë tona dhe jo vetëm në kujtimet tona, por në moralin tonë, në familjet tona, në punën tonë, në marrëdhëniet tona dhe në çdo vendim që marrim.
Kjo është mënyra më e bukur për ta dëshmuar dashurinë tonë ndaj tyre: të bëhemi njerëz të drejtë, të mëshirshëm, të duruar, të ditur, të sinqertë dhe të dobishëm për shoqërinë. Sepse ai që e do vërtet Ehli Bejtin (Paqja qoftë mbi ta!), duhet të përpiqet që jeta e tij të jetë një pasqyrim i mësimeve që ata lanë pas. Dhe nëse arrijmë që, falë mësimeve të tyre, të bëhemi më të mirë me Allahun, më të mirë me familjen, më të mirë me fqinjët, më të mirë me të varfrit dhe më të drejtë me çdo njeri, atëherë kemi filluar ta kuptojmë vërtet çfarë do të thotë të ecësh në rrugën e Ehli Bejtit (Paqja qoftë mbi ta!).